Neurofeedback & Biofeedback

Neurofeedback is een trainingsmethode, die het mogelijk maakt de werking van het centraal zenuwstelsel te beïnvloeden door middel van training van de hersengolven (zichtbaar gemaakt via het EEG). Neurofeedback wordt ook wel genoemd EEG- biofeedback. Biofeedback trainingen zijn methoden om allerlei fysiologische maten (zoals hartslag, ademhaling, huidtemperatuur, zweetuitscheidin, etc.) dmv individuele trainingen te beïnvloeden. Het nut van deze trainingen kan zijn meer ontspanning en betere concentratie.

Nieuwe behandelmethode

Neurofeedback (NFB) is in Nederland een behandelingsmethode die, net als in de VS en een aantal Europese landen, steeds meer bekendheid gaat genieten bij het grote publiek. Dit laatste komt mede door publicaties in populaire bladen, maar ook in meer specialistische bladen, zoals  het verenigingsblad van de VVAA (vereniging van gezondheidswerkers, waar veel artsen lid van zijn), waar ook geruime tijd geleden al een artikel verschenen over neurofeedback ("Concreet en meetbaar" in Arts & Auto, september 2006). Een artikel, wat veel reacties teweeg bracht op het Internet, is geplaatst in Intermediair (mei, 2007). Een recenter artikel verscheen er in Balans Magazine (april 2010).

Voor welke klachten?

Ontregelingen in het functioneren of het niet optimaal functioneren van het brein, die kunnen leiden tot verschijnselen, zoals bijvoorbeeld:

- angst en depressie

- slaapstoornissen, vermoeidheidsproblemen

- migraine/ hoofdpijn

- aandachtstoornissen en hyperactiviteit (o.a. ADHD, ADD)

- leerproblemen 

- burnout

- tinnitus (oorsuizen)

- post traumatische stress-stoornis (PTSS)

- dwangklachten

- autisme en verwante stoornissen (PDD-NOS en het syndroom van Asperger) 

Anderzijds kan deze neurofeedback- methode gebruikt worden, indien men optimaler presteren wil tijdens sportevenementen, muziekuitvoeringen of (top-)overlegsituaties. Dit wordt ook wel aangeduid als het streven naar de 'PeakPerformance'.            

NFB is niet bij alle kwalen/stoornissen werkzaam, maar kan op voorgenoemde gebieden (klinisch relevante) veranderingen, cq. verbeteringen bewerkstelligen, die op een andere wijze niet of nauwelijks realiseerbaar zijn. Momenteel is er een aanzienlijke hoeveelheid wetenschappelijk onderzoek wat positief uitvalt voor NFB (zie bijvoorbeeld in het artikel v Hammond wat gedownload kan worden van SPELL_DOWNLOAD). 

 

NeuroFeedback bij SPELL

Bij SPELL kan men terecht voor deze behandelingsmethode. Cliënten, die hierin geïnteresseerd zijn, kunnen het beste rechtstreeks contact opnemen met drs. Frits Johann (geregistreerd neurofeedbackpsycholoog NIP): 06 - 10.47.22.40.

Na een intake wordt bekeken op welke wijze de behandeling eventueel gestart kan worden.

Vaak moet men er wel op bedacht zijn, dat eerst een zogenaamd QEEG (kwantitatief EEG) afgenomen wordt, waarbij op 19 verschillende plaatsen hersenritmes gemeten worden. Deze diagnostische fase is nodig om de neurofeedback behandeling adequaat te kunnen starten. Een QEEG- afname is een eenmalige sessie van max.1½ uur, waarbij voor de beoordeling van de resultaten een externe deskundige wordt ingeschakeld.

Opname van een QEEG De cliënt krijgt een cap op het hoofd, waardoor op 19 verschillende posities metingen worden gedaan. Alles wordt geregistreerd op de computer.

Na het QEEG kan besloten worden tot een serie neurofeedbacktrainingen.Duur van de training: minimaal meestal ongeveer 20 sessies (van 45 min. tot max. 1 uur), afhankelijk van de soort klacht, maar na 5 à 10 sessies wordt er een evaluatie gedaan of het wel of niet zinvol is om te continueren.

Een neurofeedbacksessie: de cliënt kijkt naar een beeldscherm met een spelletje (PACMAN in dit geval). Links het scherm van de behandelaar, waarop het EEG van de cliënt op verschillende manieren wordt afgebeeld. Na enige training kan de cliënt het spel steeds "soepeler" laten verlopen  (dus minder haperingen en meer punten worden gescoord) doordat de cliënt een ander hersengolfpatroon produceert! De cliënt is in dit geval draadloos met de computer verbonden; aan zijn linkerarm bevindt zich een klein zendertje (via de PET van Brainquiry), die de signalen van  3 - 4 electroden, geplaatst op het hoofd, doorgeeft.

Een uitvoeriger voorlichtingsfolder over neurofeedback van het Nederlands Instituut van Psychologen  (NIP) kan via de  download pagina bekeken worden. Bovendien staat daar een artikel van D.C.Hammond "What is neurofeedback"; hierin wordt wat diepgaander op de achtergronden van deze behandelingsmethode ingegaan en de wetenschappelijke pretenties van NFB worden nader beschouwd.

Biofeedback

Momenteel zijn er ook mogelijkheden tot het ondergaan van biofeedback trainingen (o.a. de hartcoherentietraining). Bij de volgende klachten kan biofeedback ingezet worden:

- stressklachten/ moeilijk ontspannen Bij leren ontspannen kan gewerkt worden met de de huidtemperatuur en de zweetafscheiding (GSR). Bij ontspanning zal de temperatuur stijgen en de zweetafscheiding verminderen. Een andere ingang om aan ontspanning te werken is via de ademhaling en/ of via het hartritme.

- migraine/ hoofdpijn.

De komende tijd zal er binnen SPELL verder gestreefd worden de biofeedback mogelijkheden uit te breiden en daarnaast in voorkomende gevallen biofeedback met neurofeedback te combineren.

Naast de biofeedbacktrainingen is er ook de mogelijkheid om te kijken hoe men op (psycho)fysiologisch niveau reageert op stress (dus bij confrontatie met stress, hoe bijvoorbeeld de ademhaling/huidtemperatuur/zweetsecretie/spierspanning/hartslag etc. verandert). Daarbij komt ook aan de orde hoe snel weer herstel plaatsvindt naar het oude niveau als de stressor voorbij is. Eventueel kan hieruit een specifieke training geadviseerd worden. 

Kosten/ financiering 

Kosten van het QEEG:   € 320,- , inclusief schriftelijk rapport /nabespreking  (dit wordt niet door de ziektekostenverzekering vergoed).

De kosten van de sessies worden soms vergoed via de ziektekostenverzekering, uit een PGB-budget of via een werkgever.

Buiten de specifieke regelingen kan men ook besluiten zelf de kosten te betalen, dan bedragen deze  € 80,-  per sessie. Indien direct na afloop contant wordt betaald, dan zijn de kosten € 75,-. Uiteraard ontvangt men altijd een kwitantie.

Voor uw specifieke situatie rondom dit thema: overleg met uw behandelaar. 

Technische informatie/ gebruikte apparatuur

Er kan zowel een training plaatsvinden met de NEXUS-4 gecombineerd met de Biotrace- software, als met de Bioexplorer- software gekoppeld aan de PET- EEG meetapparatuur van Brainquiry.

Apparatuur van Brainquiry (hardware- zie midden tussen de schermen de PET, die draadloos de verbinding van de cliënt met de computer regelt + de software van Bioexplorer).

Opname van het QEEG vindt plaats dmv de Mitsar-EEG-201, gekoppeld aan de software Win-EEG.